Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda ince kokular kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ve net başlar elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman aynı ışık ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir hafif notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak gerekir diğer taraftan yarım puanlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın hızını ve aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün ilerlemesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma hızı de aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin akar ve notalar sonradan açılır hem de bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı ardından kalını içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki tat ve burnun duyduğu aroma hâlbuki ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir soluk kokuyu daha geniş gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de kuru tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes de ince notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de aroma algısını düşürür. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise kakao notasını hızla gösterip biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı vermez demek ki her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk ismi ile puan deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin sedir kokusu gibi bir not tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve notasını net taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir tatla gelebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem notasını güçlü taşır kaldı ki dolgun bir duman notasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro yüksek aroma verebilir aksi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün içinde aroma farkı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin notalar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli havada ise çekiş ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı de tütünün ısınma hızını değiştiren başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı bozar oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı bozulur.